Nə üçün Erdoğan

İki həftədir Türkiyənin gündəmini zəbt edən məsələ AKP və Fətullah Gülen Cemaatının arasının dəyməsidir. AKP Cemaat hazırlıq kurslarını bağlamaqda qərarlıdır. Bu iki qüvvəni siam əkizi sayan, həttə Erdoğanı Fətullahın oyuncağı sayanlar sual qarşısındadır. Nə baş verir?

Erdoğanı tanımayanlar hələ də anlamayıblar ki, qarşılarında makiavelizm düşüncəsinin ən böyük ustadlarından biri dayanıb. İfrat ideologiyalaşmış Türkiyədə, bazar təfəkkürlü Əliyevlərin, avantürist Elçibəyin nümunəsində yetişmiş bizimkilərin bu insanı dərk etməsi qəliz məsələdir. Ona ya pərəstiş edə bilərlər, ya da nifrət. 

Erdoğanı bir cəhətinə görə çox bəyənirəm. O, onun haqda fantaziyalar uydurmuş və buna özünə inandırmış rəqiblərinin iddialarını siyasi gedişləri ilə darmadağın etməyi bacarır. Erdoğan Türkiyəni şəriət dövlətinə çevirir dedilər, güldüm keçdim. Gezi hadisələrində Erdoğan bitti dedilər, o mənim tanıdığım Erdoğandırsa o hippi yığınını zibil kimi süpürüb atar dedim. 

10 ildir AKP hakimiyyətdədir. Ortada nə şəriət dövləti var, nə də kiminsə başına zorla çadra keçiriblər. Gezi "qəhrəmanları"nın mübarizəsi isə parka girib ayaqlarını aralayaraq kitab oxuyanda bitmişdi. İndi Erdoğan haqqında uyduralan son mif dağılır. Erdoğanın Amerikada oturan Gülən hoca tərəfindən kukla kimi idarə olunması mifi.

Siyasətdə nə dostlar vardır, nə düşmən. Müttəfiqlər, rəqiblər, alətlər vardır. İlk ikisi hər an yerini dəyişə bilər. Üçüncülər alət olaraq qalacaqdır. Özlərini oyunçu saysalar da. Siyasətçi üçün nə yaxşılar vardır, nə pislər. Uyğun olanlar və uyğun olmayanlar vardır. Bu həqiqəti özüm üçün yəqin edəndə 17 yaşım vardı. Hakimiyyətə gəldiyi gündən Erdoğanda bu parametrləri görmüşəm. CHP ona şərqli imam dedi, o getdi Avropa Birliyinin qapısını döydü.

Cemaat qarşıdurmasına gəlincə. Bir qism deyir ki, bu oyundur. Mətbuatla oyunu Azərbaycanda oynayırlar. Hər hansı qəzet redaksiyasına Prezident Aparatından məlumat gəlir. Elə-belə mırta. Səhəri gün bu xəbəri "Hakimiyyətin ŞOK planı" başlığı ilə manşet atırlar. Təbii redaksiyalarda məlumatın reallıqla nə dərəcə uyğunlaşdığını təhlil edən beyinlər olmadığından cəzbedici gələn hər şey qəzetə çıxır. Azərbaycan mətbuatında təhlil yazılarının yoxluğu vəziyyəti açır. Əvəzində "Eşq olsun bəy!" tipində yazılar itətökdür. Məsələn Mehriban Əliyevanın seçkidə namizəd olacağı barədə müxalifət mətbuatına xeyli dezinformasiya buraxıb yaxşıca doladılar. Mətbuatdan qidalanan siyasətçiləri həmçinin. Belə baxanda yaxşı da etdilər. Başının içindəki tərpətmək istəməyənin başını daşa vura-vura tərpədərlər.

AKP-Cemaat fikir ayrılığı çoxdan vardı. "Mavi Mərmərə" hadisəsi zamanı bütün Türkiyə İsrailə qarşı olarkən Fətullah Gülen adamlarına "bu müzakirələr İsrailinin nüfuzunu sarsıdır" mesajı göndərmişdi. Cemaat səsini kəsmişdi. Bir qazanda iki qoçun başı qaynamadığı kimi iki tərs fikrə sahib qüvvə Türkiyəyə birgə hakim ola bilməz.

İkinci ciddi faktor ordu maneəsinin qaldırılmasıdır. Ordunun zəiflədilməsinin ən böyük tərəfdarı Gülen Cemaatı idi. TSK bütün dövrlərdə siyasi hakimiyyətlərin mövcudiyyatı üçün təhlükə olduğundan Domokl qılıncı AKP-nin də başı üstünü kəsmişdi. Burda dini yox, siyasi hakimiyyətin mütləqliyi faktoru marağı vardı. Erdoğan kütlə psixologiyasının və natiqliyin ustadıdır. Türkiyə və Avropada ona rəqib yoxdur. Ancaq səs toplayıb nə qədər iqtidar olursan ol, bir gün xuntanın sən devirəcəyi reallıq olaraq qalırdı.

Generallara hökm oxunandan sonra barıt tüstüsü çəkildi. Ortada tərs düşən həqiqətlər qaldı. Məsələn Gezi hadisələrində Fətullah Gülenin Erdoğanı tənqid etməsi, Cemaatın narazılığı. Elçibəydən fərqli olaraq heç bir düşməninin yekəbaşlığını cəzasız qoymayan birisi kimi Erdoğan Fətullaha da yerini göstərməli idi.

Cemaat AKP üçün ordu qədər təhlükəlidir. Ordu siyasəti silah gücünə dəyişə bilirdisə, Cemaat nəhəng biznes şəbəkəsi və beynəlxalq əlaqələri hesabına hökümətləri yerindən oynada bilər. Mətbuat, polis, sadiq intellektual təbəqə nəzərə alınarsa, Erdoğan yetərincə böyük güclə qarşı-qarşıyadır.

Sual oluna bilər ki, niyə Azərbaycan hakimiyyəti kimi bunların başbilənlərini tutub içəri basmır? Bunu etsəydi o, Erdoğan olmazdı. Bütün dünyaya özünü rüsvay edən axmaq olardı. Ordunun hərəkət qüvvəsi avtoritetli paşalar idisə, Cemaatın gücü biznes şəbəkəsindədir. Gəlir mənbələri vurulduqca, mənfəəti yoxa çıxan insanlar da bir-bir şəbəkədən ayrılacaq. Azərbaycanlılar deyil ki, 20 il acqarına müxalifətçiliyi labüd saysınlar. Kənara çəkiləni də satqın elan etsinlər.

Hazırlıq kursları böyük xərc istəməyən gəlirli sahələrdən biridir. Üstəlik intellektual təbəqəni əldə tutmağa, o kurslardan keçən əks-fikirli gəncləri belə loyallaşdırmağa kömək edir. İnsani münasibət və keyfiyyətli tədris kifayət edir. AKP kursları bağlamaqda qərarlıdır. Məqsəddən hər hansı sürüşmə olsaydı, Fətullah Gülen CHP-ə demədiyi qarğışları Erdoğana etməzdi.

Gülen biznes imperiyasının məhv edilməsində kurslar son hədəf olmayacaq. Təhlükə sonadək zərərsizləşdirilənədək mübarizə davam edəcək. Hakimiyyəti məqsəd görən siyasətçi heç bir üst avtoritet tanımamalıdır. Gülen yox, Roma papası olsa belə.

Erdoğanın Amerikan siyasətinin maşası olmasını deyən CHP tərəfdarları isə özlərini tanımır. Türkiyənin NATO və Marşal planına qoşulması İsmet İnönü dönəmində başlayıb. Erdoğanacan başa keçmiş heç bir hökümət NATO-dan çıxmaq qərarı verməyib. ABŞ dünyanın inkar edilməz super gücüdür. Siyasətdə qartaldan yüksəyə uçmaq istəyən sərçə onun qanadı altında gizlənib havaya qalxmalıdır. XVI əsrin super dövləti Osmanlı imperiyası idi. Fransa tək müttəfiqi. Osmanlı padşahlarının təsiri o qədər böyük idi ki, bir məktubla kral sarayında keçirilən rəqsləri ləğv edə bilərdilər. Osmanlı ilə müttəfiqlikdən qazanan Fransa oldu. Dənizdə İspaniya, quruda Avstriya təhlükəsi dəf edildi. XVII əsrdə dünyanın super dövləti artıq Fransa idi. Nə quruda, nə dənizdə ona qalib gələcək rəqib qalmamışdı. 

Hərdən Erdoğan haqda videolar çıxır. 5 il qabaq bunu demişdi, indi bunu deyir. Guya bununla kimisə utandırmaq olar. Lenin "Aprel tezisləri" ilə 180 dərəcə dönərək inqilabı qazandı. Erdoğan isə Türk insanını qazanmağı bacarır. Hətta gülməli görünəcək qız və oğlanların birgə kirayə ev tutmaması qərarı şəriətin yox, türk insanının şüuraltısına işləyəcək tələbdir. Siyasətdə kiçik dövlət olan ailələri hədəf aldınsa, böyük dövlət də sənindir.

Makiavelizm nədir? deyə Azərbaycan siyasətçilərindən soruşsaz tək cavab eşidərsiz - əxlaqsızlıq. Məsələdən agah birisizsə doyunca gülərsiniz. Elçibəy və sonrakı dövrün müxalifət siyasətçilərinin uğursuzluğuna səbəb onların siyasətçi olub-olmamasında deyil. Mənəviyyatın əsiri olmalarındadır.

Bir zamanlar uydurduqları və özlərini inandırdıqları arqumentlərin əsiridirlər. Tayfabazlığı açıq şəkildə üzə vurmamağın əsiridirlər. Amerikanı tənqid edə bilməməyin əsiridirlər. Özlərini qəbpərəst saymalarının əsiridirlər. Kiminsə kənara sapmasını görüb xətrinə dəyməsin deyə vaxtında rədd eləyə bilməməyin əsiridirlər. Siyahını çox uzatmaq olar. Amma özünü keçmişə mənən bağlı sayandan qalib siyasətçi olmaz. 

Hələ də Erdoğan niyə İlham Əliyevi təbrik etdi deyə sərsəm suallar verməyin. Təbriki 1 ay gözlədərək özünü müxalif mətbuatda xeyli təriflədən, sonra təbrik məktubu ilə elə həmin mətbuata tərs şapalaq endirən Obamadan daha üstün insandır. Erdoğandan ancaq siyasət öyrənmək olar. Siyasi hakimiyyəti gətirib hədiyyə verəcəyini gözləmək yox. Öyrənin!