Başlanğıc...

Paz-zollayaninin köşəsi

среда, 31 июля 2013 г.

Rüstəmsiz Mixalkov

Rüstəm İbrahimbəyov deyəndə ağla ilk növbədə ağla Milli Şuranın vahid namizədi gəlir. Bu insanın həyatı boyu yığdığı mədəni kapitalı hesablasaq siyasi karyerasını dəfələrlə üstələməyə yetər. Azərbaycanlılar ali incəsənətdən qanmayan, toyxana repertuarını sevən xalq olduğundan bu insanı elə də yaxşı tanımırlar. Tanıdıqlarını sanırlar. Gəlin yaxşı tanıyaq.

Rüstəm İbrahimbəyovu ilk və hələki son Oskar kinomükafatı almış azərbaycanlıdır. Əksər azəriləri məlumatı da ancaq bundan ibarətdir. 1994-cü ildə "Ən yaxşı xarici film" nominasiyasında "Oskar" almış "Günəşdən usanmışlar" (Утомлённые солнцем) filminin senaristi də odur. "Oskar"ı onunla bir yerdə rejisssor Nikita Mixalkov bölüşsə də, diqqətlə araşdıranda Rüstəmsiz Mixalkovun çox cılız olduğu anlaşılır.

Onların ilk həmrəy işi 1970-ci ildə çəkilmiş qısametrajlı "Müharibənin sonunda sakit gün" filmidir. Mixalkovun diplom işi sayılan filmin senarisi Rüstəmə məxsusdur. Diplom işinəcən İbrahimbəyov əfsanə sayılacaq iki filmin senarisini artıq yazmışdı. "Bir cənub şəhərində" və "Səhranın bəyaz günəşi" ekran əsərləri SSRİ şöhrəti qazanmışdı.

Rejissor və senaristin birgə işləri sonra da davam edir. 1991-də çəkilən "Urqa - məhəbbət ərazisi" filmi Venesiya kinofstivalının "Qızıl şir"ini alır. "Qızıl qlobus" və "Oskar" nominasiyasına irəli sürülür. İki ortağın növbəti triumfu isə "Günəşdən usanmışlar" (1994) olur. Ortaq iş nəhayətki "Oskar" alır. Stalin represiyalarından bəhs edən bu film sovet nostalgiyasının bütün baryerlərini alt-üst edir. 

Ortaq işin növbəti şedevri "Sibir bərbəri" (1998) olur. Şəxsən bu iki sənətkarın birgə çəkdiyi ən gözəl filmdir. Filmdə Mosartı tanımayan kütbeyin amerikan serjantı obrazı olduğundan ABŞ filmin Latın Amerikasındakı müəllif hüquqlarını belə satın alır və xarici prokatı məhdudlaşdırır. 

Çox azərbaycanlı düşünür ki, Mixalkov olmasaydı, Rüstəm "Oskar"ı görməzdi. Amma tale İbrahimbəyovsuz Mixalkovun nə qədər cılız olduğunu göstərdi. "Günəşdən usanmışlar" filminin davamı kimi çəkilən "Günəşdən usanmışlar: Qarşıdurma" (Утомлённые солнцем 2: Предстояние) (2010) filmi Rusiya kinomatoqrafiyasının ən böyük iflası olur. 40 mln dollar büdcəyə malik film prokatdan cəmi 7,46 milyon yığa bilir. Filmə müharibə haqda faktların saxtalaşdırılmasından tutmuş, veteranların alçaladılmasına qədər ittihamlar ünvanlanır. 

Filmdə İbrahimbəyov dramatizminin yerini Mixalkovun təlxək ruhu tutmuşdu. Antisovetçik Mixalkov sovet əsgərini cani və təlxək göstərərək Putinə və öz karyerasına ən böyük zərbəni vurur. Üçüncü "Günəşdən usanmışlar: Qəsr" (Утомлённыесолнцем 2: Цитадель) (2011) filmi kinotənqidçilər tərəfindən daha böyük təhqirlərə məruz qalır və iflasın son pərdəsi olur. 

Mixalkovun hansı işindəki İbrahimbəyov qələmi var, o film dünya şöhrətinə məhkumdur. Hardakı Mixalkov öz xarakterini diktə edir ən faciəvi süjetlər belə komediyaya çevrilir. Mixalkov budur. "Mən Moskvada gəzirəm" filmindəki mahnı oxuyan şən oğlan.

Bu iki insan hər zamanmı bir yerdə olublar. Xeyr. Bir-birinə əks getdikləri də olub. Məsələn 2009-cu ilin "Nika" kinofestivalının təqdimatında Rüstəm İbrahimbəyov Mixalkovun "Qızıl qartal" festivalına əks olan jüridə təmsil olunurdu. O zaman Rusiya kinomatoqrafçıları ilə Mixalkov arasında əsl müharibə gedirdi.

Rejissorun dövlət, beynəlxalq mükafatlı filmlərinin hamısını yazmıram. Siyahı çox uzundur. Amma Milli Şuradakıların bir azca ağlı olsa, Eynullanın, Xədicənin quyruğunu buraxıb bu məsələlərə diqqət ayırarlar. Seçki piarı üçün xəzinə əllərinin altındadır. 
Mixalkova ünvanlanan videotənqidlərdən bəziləri: 

Комментариев нет:

Отправить комментарий