Öz geyimiz, öz zurnamız

Avroviziya müsabiqəsi son on ilinin, bəlkə də, ən qəribə finalını yaşadı. Saqqallı qadın, yaxud uzunsaç kişi Konçita Vurst qalib oldu. Hitlerdən bəri Avstriya dünyaya bu cür şok yaşatmamışdı. Konçitanın fonunda təmsilçimiz Dilarə Kazımova 22-ci yerlə kifayətlənməli oldu. Bu mənzərənin qarşısında belə bir sual yaranır. Bundan sonra nə etməli?

Digər Avropa ölkələrindən fərqli olaraq, Avroviziya bizim üçün, az qala, milli məsələdir. Nə futbol yığmasının oyunu, nə də atəşkəs xəttindən gələn şəhid xəbərləri bu qədər ajiotaj yaratmır. Heç bir mədəni sahəyə Avroviziyaya qoyulduğu qədər pul qoyulmur.

İndi nə edək? Avropa səhnəsinə arvad paltarı geymiş kişi göndərək, ya da kişi saqqalı taxmış arvad. Bəs mentalitet? Camaat nə deyər? Mentalitetə də uysaq, birincilik şansı əldən gedəcək.

Bir dəfə qalib olub müsabiqəni Bakıda keçirdə bilmişik. Bəxtimiz gətirib ki, Konçita hələ 2012-də Avstriyanı təmsil etmək şansını qaçırıb. Seçim turlarında ikinci olub.

Avropa gecə qarderoblu qızları, romantik oğlanları daha istəmir. Ona yeni dad lazımdır. Konçita kimi. Bəlkə də, rusların Konçita Vursta nifrəti elə bununla bağlıdır. Ruslar Avropaya azyaşlı, sarışın, ətcəbala əkiz bacılar göndərdi. Avropa isə transı seçdi. Rus Nataşasının simasını hələ belə alçaldan olmamışdı.   

Zarafat öz yerində, il keçdikcə xeyli Avropa ölkəsi üçün yarışma ciddiyyətini itirir. Biri qonşumuz Türkiyə. Hansına ki, hər il 12 xal verib, xal alırdıq. 20 il əvvəl Avroviziya Türkiyə üçün, bəlkə, hər şey idi. Milli qürur məsələsi idi. Amma indi... Yazıçıları dünya üzrə milyonlarla tirajla çap olunan, filmləri kinofestivallarda baş mükafat alan bu günün Türkiyəsi üçün Avroviziyanın nə önəmi var ki?!

Elə fərqimiz də bundadır. Milli mədəni boşluqda. Yerini isə ildə uzağı bir dəfə doldura bilirik. O da xeyli xərc çəkmək hesabına.

"Molla Nəsrəddin" jurnalının 1911-ci ildə çap olunmuş məşhur karikaturası var. Avropanı təqlid edən yaponla müsəlmanın (azərbaycanlı) fərqi. Yapon Avropadan kitabı, teleqrafı götürür, müsəlman isə avropalı kimi geyinməyi. Avroviziyada iştirakımız da bu cürdür. Mahnı sözləri ingilis, bəstəkarı isveçli, səhnə dekorasiyası alman işi.

Bu günədək Avropa səhnəsinə çıxardığımız ən yaxşı repertuar, bəlkə də, Elnur və Samirin "Day after day" mahnısı idi. "Youtube"da əcnəbilər tərəfindən gələn şərhlər bunu deməyə əsas verir. Avropa musiqi janrlarını ən yaxşı şəkildə özündə daşıyan mahnının maraqlı tərəfi öz məhsulumuz olması idi. Bəstə Gövhər Həsənzadəyə, sözlər Zəhra Bədəlbəyliyə aid idi.

Biz o zaman yapon olmağa yaxın idik. Müsəlman olmağı seçdik. Çünki bizə Qərb nümunəsində musiqimizin inkişafı yox, yer tutmaq lazım idi. Geyimi, səhnəni təqlid etməklə yetinmədik. Avropalıya dedik, gəl, öz əlinlə bizi adam elə.

Saqqallı Konçita üstümüzə su çilədi. Gördük ki, Avroviziyada iştirak yerli musiqi mühitinə qətiyyən təsir etməyib. Yenə həmin manıslar, şit repertuarlar.

Köhnə variantlarla yüksək yer tutmaq istəyi daha keçmir. Çarə qalıb milli gey tapmağa. Həm modern görünərik, həm yer tutarıq. Konçita səhnəyə qara saqqalla çıxmışdı. Biz ağsaqqala, ağbirçəyə hörmət əlaməti olaraq gey bacımıza ağ saqqal taxarıq.

Repertuarda milli elementləri də unutmayaq. Milli zurnamızı verərik əlinə. Çıxar səhnəyə. Necə deyərlər, öz geyimiz, öz zurnamız.