Seymur Baycandan narahatam

Dünən təhsil eksperti Əlövsət Osmanlı vəfat etdi. Əlövsət Osmanlı Azərbaycan mətbuatında tək cəhəti ilə yadda qalmışdı. Sabiq təhsil naziri Misir Mərdanovun əbədi və dönməz tənqidçisi olmaqla. Əlövsət tənqid etmirdi. Misirlə yaşayırdı. Onunla nəfəs alırdı. Həftə səkkiz-doqquz "Azadlıq" qəzetinə zəng edib açıqlama verirdi. Gün gəldi Misir Mərdanov vəzifədən getdi.

Tənqidlər, zənglər yoxa çıxdı. Əlövsət söndü. Misirin gedişinə cəmi 5 ay dözə bildi. Yol ilə getdiyi yerdə ürəyi tutdu, keçindi. Gənc və sağlamkən. 

Həyatda kimisə dəlicəsinə sevmək və nifrət etməkdən daha təhlükəli şey yoxdur. Çünki həyatda əbədi heç nə yoxdur. Hansısa qızın onu tərk etdiyinə görə intihar edən oğlanların, arvadı öləndən sonra içib həyatı məhv olanların hekayəsini hər gün oxumaq olar. Müsəlman ölkələrindəki intihar faizinin azlığını görüb, çoxarvadlılığa haqq qazandırmadan keçə bilmirsən. Sevgi paylaşılanda kişi sağlam olur. Eləcə də tənqid.

Əlövsətin Misiri olduğu kimi bizim yazar tayfasının da Anarı var. Azərbaycanda ədəbiyyata iddialı hər kəs anarlaşır. Belə baxıram bir gün hər kəs Anar olacaq. Anara bir kərə bulaşdınsa, ondan qurtuluş yox. Sevmək yaxud tənqid etmək sonda eyni nəticəni verir. Anarlaşırsan. İsa Qəmbər Anarı sevə-sevə, Seymur Baycan tənqid edə-edə xasiyyətini aldı. 

Bir vaxtlar anti-anarçılardan ən xod gedəni Qan Turalı idi. Xəstəlik o qədər şiddətli inkişaf edirdi ki, orqanizmdə Anar hərarəti yüksək dərəcəyə çatırdı. Elə bu səbəbdən ən tez yanan da o, oldu. İndi Qan yoxdur, Anarklon var.

Yüksək templə olmasa da, arabir yazan Seymur Baycan qalır. Seymur üçün Anar həyat mənbəyidir. Daimi oksigendir. Misirin Əlövsəti vardısa, Anarın Seymuru var. Seymur Baycanın dediyinə görə Anar bir dəfə onu intihardan da xilas edib. İlham verməklə. Vəziyyətin nə qədər ağır olduğunu özünüz başa düşün.

Baycanın hardasa 50 yaşına gəldikdən sonra Anar ola biləcəyini düşünmüşdüm. Amma metamarfoz çox tez baş verdi. Seymur Baycan Anar kimi "müdrik"ləşdi, ağırlaşdı. Özünə ağsaqqal hörməti tələb etməyə başladı. Qarnını doydurmayan xalqı "neprav", altına yatmaq istəməyən qızı Tükəzban çıxardı. Tənqidə dözümsüz oldu. Ən əsası istedadsızlaşdı.

Bəlkə qəribə görsənər, Anarı tənqid edən gənc yazarlar zahirən sürətlə ona bənzəməyə başlayırlar. Eynəkli, trubkalı, fotolara şit gülüşlə poz verən Qan Turalı eynən gənc Anar idi. Bircə kepkanı Yusif Səmədoğludan götürmüşdü.

Seymur Baycan da geri qalmadı. Anar kimi qocaldı. Daha doğrusu qocalmaq istədi. Ağ, toppuş sifəti cod saqqal əvəz elədi. Şən adam qaradinməzə çevrildi. Baxışlara kədər çökdü. Bircə trubkası çatmır bu kədəri həzin-həzin çəkməyə. Hələlik siqaretlə yola verir.

Bəli, Anar Azərbaycan ədəbiyyatında qara dəlik fenomeni kimi bir şeydir. Nə qədər istedadlı yazar olursa-olsun Anar kimi şişmək yolunu tutdusa, bir gün partlayacaq. İşıq kütləsi əvəzinə yerində qara dəlik qalacaq. Gəl ki, qalaktikada adın Anar olacaq.

Seymur Baycan bizə lazımdır. Anar olmasa kim bilir onun halı necə olar. İnfarkt deyilsə, intihar. Seymuru sevənlərdənsizsə, dua edin ki, Anar yaşasın.